Podstawa opodatkowania PIT przy wypłacie zysku netto ze spółki na estońskim CIT

Like Don't move Unlike

 

2

Jeżeli chcesz porozmawiać o estońskim CIT, zapraszamy do naszej zamkniętej grupy na Facebooku:  

Stowarzyszenie Podatników Estońskiego CIT.

Kwestia ustalania podstawy opodatkowania podatkiem PIT przy wypłacie zysku netto ze spółki opodatkowanej ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estońskim CIT) została kolejny raz poruszona w rozstrzygnięciach – interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 marca 2025 r. znak 0114-KDIP3-1.4011.107.2025.3.BS) oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. I SA/Kr 330/25, w których tak organ podatkowy, jak i sąd administracyjny  stanęły na stanowisku, że podstawą opodatkowania PIT jest pełna kwota zysku netto przeznaczonego do podziału, bez pomniejszania jej o należny ryczałt (CIT).

W analizowanej sprawie spółka opodatkowana ryczałtem (od dnia 1 lutego 2023 r.) planowała wypłatę zysku netto wspólnikom i zapytała, czy przy ustalaniu podstawy opodatkowania PIT powinna pomniejszyć kwotę zysku o zapłacony ryczałt. Wnioskodawca twierdził, że wspólnicy nie powinni płacić PIT od części odpowiadającej podatkowi CIT odprowadzanemu przez spółkę, skoro ta część nie trafia do ich dyspozycji. Jako podstawę opodatkowania wskazywano zatem tzw. „wypłacony zysk”, czyli zysk netto pomniejszony o zapłacony ryczałt.

Organ podatkowy uznał jednak to stanowisko za błędne i wskazał, że: „Podstawą opodatkowania podatkiem PIT z tytułu wypłaty zysku nie jest kwota zysku wynikająca z uchwały wspólników pomniejszona o zapłacony ryczałt, lecz pełna kwota przeznaczonego do podziału zysku netto.”

W ocenie organu, przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do podwójnego pomniejszenia podatku dochodowego na poziomie wspólnika. W praktyce oznaczałoby to bowiem, że spółka najpierw zapłaciłaby ryczałt, a następnie wspólnicy rozliczaliby PIT od zysku już pomniejszonego o ten ryczałt – co nie znajduje oparcia w przepisach.

Stanowisko Dyrektora KIS zostało aprobatę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który orzekł że: „Podstawa opodatkowania wypłaty realizowanej na podstawie art. 30a ust. 19 ustawy o PIT nie może być pomniejszona o podatek dochodowy od osób prawnych uiszczony przez spółkę.”

W efekcie sąd oddalił skargę spółki, która powoływała się na zasadę kasowego rozliczania przychodów (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT) i argumentowała, że wspólnicy nie otrzymują faktycznie tej części środków, którą spółka przekazuje do urzędu skarbowego tytułem CIT. W ocenie WSA, art. 30a ust. 19 ustawy o PIT nie odnosi się do ustalania podstawy opodatkowania, lecz wyłącznie do mechanizmu pomniejszenia podatku PIT o część zapłaconego przez spółkę ryczałtu. Innymi słowy, ustawodawca nie przewidział możliwości pomniejszenia przychodu (zysku) o CIT, lecz jedynie pomniejszenie samego podatku PIT o 70% lub 90% zapłaconego ryczałtu – zależnie od statusu podatnika. Zgodnie z art. 30a ust. 19 ustawy o PIT, kwota zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłaty zysków spółki opodatkowanej ryczałtem może być pomniejszona o część odpowiadającą należnemu CIT. Wysokość tego pomniejszenia zależy od zastosowanej stawki ryczałtu. Jeżeli spółka stosuje stawkę 10% (mały podatnik lub rozpoczynający działalność), wspólnik może odliczyć 90% kwoty CIT. Przy stawce 20% (pozostali podatnicy) – odliczenie wynosi 70%. Mechanizm ten ma charakter preferencji podatkowej, a jego zastosowanie jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy wypłacane zyski zostały wyodrębnione w kapitale własnym spółki jako pochodzące z okresu opodatkowania ryczałtem.

Sąd administracyjny i organ interpretacyjny oceniły, że pomimo przesunięcia w czasie zapłaty CIT (z momentu osiągnięcia dochodu na moment wypłaty dywidendy), ryczałt od dochodów spółek pozostaje podatkiem spółki, a nie jej wspólników. Oznacza to, że środki przeznaczone na zapłatę ryczałtu nie stanowią przychodu wspólnika w rozumieniu ustawy o PIT, ale jednocześnie nie mogą być odliczane przy ustalaniu podstawy opodatkowania, gdyż mechanizm łagodzący podwójne opodatkowanie został już wprowadzony poprzez wspomniane odliczenie procentowe od podatku.

Warto dodać, że w uzasadnieniu WSA przywołano również oficjalne stanowisko Ministerstwa Finansów, zawarte w „Przewodniku do Ryczałtu od dochodów spółek” z dnia 23 grudnia 2021 r., które wskazuje, że przedmiotem opodatkowania w estońskim CIT jest efektywna dystrybucja zysku przez spółkę na rzecz wspólników. To potwierdza, że spójność mechanizmu CIT i PIT opiera się na wspólnej wartości – kwocie zysku netto przeznaczonego do podziału, niepomniejszonego o podatek spółki.

Głos Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT

www.spec.info.pl

Przedstawione rozstrzygnięcia potwierdzają linię interpretacyjną organów i sądów administracyjnych w zakresie opodatkowania wypłat zysku ze spółek stosujących ryczałt od dochodów spółek. Chociaż podejście to wzmacnia przejrzystość systemu i ogranicza ryzyko błędów w rozliczeniach płatników, nie jest ono korzystne dla wspólników. Utrzymanie zasady, że podstawą opodatkowania PIT jest pełna kwota zysku netto, a nie zysk pomniejszony o zapłacony ryczałt, powoduje wzrost nominalnej wartości przychodu podlegającego opodatkowaniu. Z drugiej strony, przewidziane przez ustawodawcę odliczenie części CIT od PIT stanowi realne złagodzenie obciążeń fiskalnych i utrzymuje efektywną stawkę łączną na poziomie znacznie niższym niż w tradycyjnym systemie CIT. W ujęciu praktycznym, mimo że rozwiązanie to nie daje dodatkowej korzyści podatkowej, zachowuje równowagę fiskalną pomiędzy spółką a wspólnikami i nie pogarsza konkurencyjności estońskiego CIT względem klasycznego modelu. Z punktu widzenia spółek stosujących ryczałt od dochodów spółek, omawiane rozstrzygnięcia są neutralne. Nie pogarszają efektywnego obciążenia podatkowego, ale jednoznacznie potwierdzają obowiązki płatników w zakresie stosowania zasad PIT. To rozwiązanie stabilne, lecz niekorzystne dla tych wspólników, którzy liczyli na możliwość pomniejszenia podstawy opodatkowania o należny CIT.

Jeżeli potrzebujesz konsultacji podatkowej w zakresie estońskiego CIT spójrz tutaj:

Doradztwo podatkowe w zakresie estońskiego CIT