Dlaczego na estońskim CIT obowiązuje zakaz amortyzacji podatkowej?

Like Don't move Unlike

 

2

Jeżeli chcesz porozmawiać o estońskim CIT, zapraszamy do naszej zamkniętej grupy na Facebooku:  

Stowarzyszenie Podatników Estońskiego CIT.

Estoński CIT jako ryczałt od dochodów spółek stanowi szczególną formę opodatkowania przewidzianą w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Konstrukcyjnie odbiega od klasycznego CIT, przede wszystkim przez brak bieżącego ustalania dochodu jako różnicy między przychodami a kosztami. Opodatkowaniu podlega zysk wypłacany wspólnikom lub inne świadczenia wskazane w ustawie, w tym ukryte zyski.

Prowadzi to do pytania, czy w systemie estońskim istnieje możliwość zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów?

Otóż w modelu ryczałtu od dochodów spółek nie funkcjonuje mechanizm ustalania kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że podatnik nie pomniejsza podstawy opodatkowania o odpisy amortyzacyjne. Jak wskazano w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 września 2025 r. znak 0112-KDWL.4011.89.2025.1.AP:

„Spółka co miesiąc opłaca estoński CIT od ponoszonych wydatków i odpisów amortyzacyjnych (ukryty zysk na zasadzie określonej w art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 i ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o CIT), tj. ukrytym zyskiem jest 50% Wydatków i odpisów amortyzacyjnych (jak dla składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej).”

Dalej w tej samej interpretacji podkreślono, że:

„Wskazane Wydatki i odpisy amortyzacyjne nie powodują osiągnięcia przez Pana realnej korzyści ekonomicznej w postaci powiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów, lecz są one kategorią przychodów podatkowych wykreowanych przez ustawodawcę na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i jedynie na gruncie tych przepisów opodatkowaną.”

Z powyższego wynika, że amortyzacja w rozumieniu klasycznego CIT nie istnieje. Odpisy amortyzacyjne nie są kosztem, a jedynie mogą podlegać ocenie w kontekście ukrytych zysków, szczególnie w sytuacji wykorzystywania składników majątku do celów mieszanych lub prywatnych.

W praktyce oznacza to, że spółka nie zmniejsza podatku estońskiego o wartość amortyzacji. Podstawy opodatkowania nie obniżają koszty, gdyż ryczałt nie opiera się na kalkulacji dochodu. Odpisy amortyzacyjne mogą mieć znaczenie wyłącznie wtedy, gdy wpływają na wysokość ukrytych zysków, np. w przypadku samochodu wykorzystywanego zarówno firmowo, jak i prywatnie:

„Wydatki i odpisy amortyzacyjne (stanowiące ukryte zyski), opodatkowane przez Spółkę na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie stanowią przychodu, o którym mowa w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie wpisują się w kategorie przychodów wskazane w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Oznacza to, że nawet jeśli amortyzacja zwiększa wartość ukrytego zysku, nie powoduje automatycznie opodatkowania po stronie wspólnika podatkiem PIT, gdyż obowiązek podatkowy dotyczy wyłącznie spółki rozliczającej ukryte zyski ryczałtem.

Mechanizm braku amortyzacji jako kosztu podatkowego nie jest charakterystyczny wyłącznie dla estońskiego CIT. Podobnie funkcjonuje ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W interpretacji Dyrektora KIS z dnia 17 kwietnia 2024 r. znak 0115-KDIT1.4011.172.2024.1.MR, wskazano:

„W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podstawę obliczenia podatku stanowi przychód. Oznacza to, że nie ma Pan możliwości pomniejszenia osiągniętego przychodu z najmu lokalu niemieszkalnego o koszty jego uzyskania, w tym o odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej tego lokalu.”

Powyższy cytat dotyczy wprawdzie innego modelu podatkowego, ale logika ustawowa jest tożsama, jako że ryczałt nie przewiduje rozliczania kosztów, a zatem nie uwzględnia amortyzacji.

Jednak pomimo braku amortyzacji podatkowej, spółka może być zobligowana do prowadzenia ewidencji środków trwałych dla celów rachunkowych lub dowodowych, co nie wpływa na wysokość jej zobowiązania podatkowego w estońskim CIT.

Głos Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT

www.spec.info.pl

W modelu estońskiego CIT nie funkcjonuje klasyczna amortyzacja podatkowa. Odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów i nie pomniejszają podstawy opodatkowania. Ich znaczenie ogranicza się do sytuacji, w których wpływają na ustalenie ukrytych zysków. Jeżeli składnik majątku wykorzystywany jest w sposób mieszany,  jak samochód używany prywatnie i służbowo to część odpisów amortyzacyjnych podlega opodatkowaniu po stronie spółki ryczałtem, co znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 29 września 2025 r. znak 0112-KDWL.4011.89.2025.1.AP. Rozwiązanie to całkowicie odróżnia estoński CIT od klasycznego CIT, w którym amortyzacja stanowi koszt podatkowy. Z perspektywy przedsiębiorców opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek pozwala uprościć rozliczenia i skoncentrować się na płynności finansowej. Brak możliwości rozliczania amortyzacji podatkowej nie musi być niekorzystny – w modelu estońskim ciężar podatkowy pojawia się dopiero przy dystrybucji zysku lub świadczeniach kwalifikowanych jako ukryte zyski. Odpada konieczność wyceny kosztów i rozliczania ich w czasie. Z punktu widzenia spółek, które inwestują z myślą o reinwestycji zysków, brak amortyzacji podatkowej nie obciąża bieżących kalkulacji podatkowych, a ryczałt pozostaje neutralny, dopóki środki pozostają w firmie. Tym samym rozwiązanie to co do zasady może być korzystne dla spółek wybierających estoński CIT, o ile konstrukcja finansowania i użytkowania majątku nie generuje ukrytych zysków.

Jeżeli potrzebujesz konsultacji podatkowej w zakresie estońskiego CIT spójrz tutaj:

Doradztwo podatkowe w zakresie estońskiego CIT