Odsetki od zaległości podatkowych są opodatkowane estońskim CIT

Like Don't move Unlike

 

2

Jeżeli chcesz porozmawiać o estońskim CIT, zapraszamy do naszej zamkniętej grupy na Facebooku:  

Stowarzyszenie Podatników Estońskiego CIT.

Odsetki za zwłokę w płatnościach podatków i składek (tzw. odsetki budżetowe) są traktowane przez prawo podatkowe jako sankcja za naruszenie terminów. W klasycznym CIT nie można ich ująć w kosztach uzyskania przychodów. W estońskim CIT co do zasady nie rozróżniamy kosztów podatkowych, ale pojawia się podobny mechanizm, bowiem odsetki od zaległości podatkowych obciążają spółkę podatkiem ryczałtowym jako wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Ustawodawca (oraz organy podatkowe) wychodzą z założenia, że rzetelna firma nie powinna generować takich opóźnień, a jeśli to robi, konsekwencją jest dodatkowe opodatkowanie.

Zasady opodatkowania odsetek budżetowych w CIT estońskim

Gdy spółka opodatkowana ryczałtem CIT spóźni się z zapłatą jakiegoś podatku (np. VAT, PIT od wynagrodzeń, albo samego ryczałtu CIT) lub składki ZUS i naliczone zostaną ustawowe odsetki to kwota tych odsetek stanowi dochód do opodatkowania CIT estońskim. Odsetki traktowane są jako wydatek o charakterze sankcyjnym, niezwiązany z bieżącą działalnością gospodarczą, a zatem podlegają 10% lub 20% ryczałtowi. Opodatkowaniu podlega sama kwota odsetek, a nie zaległa płatność główna. Jeżeli spółka spóźniła się np. z zapłatą podatku VAT i musi zapłacić 1000 zł zaległości plus 50 zł odsetek, to tych 1000 zł podatku VAT nie traktujemy jako dochodu do opodatkowania ryczałtem (VAT to podatek neutralny, zapłacony w końcu), ale owe 50 zł odsetek i owszem. Potwierdzają to interpretacje – odsetki za zwłokę uznano za podstawę opodatkowania. Mechanizm ten wpisuje się w szerszą filozofię estońskiego CIT – spółka ma terminowo regulować zobowiązania publicznoprawne. Nagminne zaległości (skutkujące odsetkami) mogą nawet narazić spółkę na zarzut nierzetelności ksiąg i wykluczenie z estońskiego CIT, ponieważ pojawienie się kategorii nieujawnionych operacji gospodarczych jest sygnałem ostrzegawczym – pojedyncza sytuacja z odsetkami wymaga wpłaty podatku, ale częste lub wysokie zaległości mogą skutkować nawet utratą prawa do ryczałtu (jeśli organ uzna księgi za nierzetelne). Dlatego przedsiębiorcy powinni pilnować terminów, zwłaszcza przy CIT estońskim.

Ilustracja liczbowo

Spółka nie zapłaciła w terminie za listopad 2025 r. ryczałtu CIT od ukrytych zysków (np. zapomniała uiścić podatek do 20 grudnia 2025 r.). Nadpłaciła go dopiero w styczniu 2026 r., z odsetkami 500 zł. Owe 500 zł odsetek stanowi dla spółki dochód z wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, który musi ona doliczyć do podstawy CIT estońskiego, co w praktyce oznacza zapłatę dodatkowych 50 zł (jeśli 10% stawka) lub 100 zł (jeśli 20% stawka) podatku. Innymi słowy, karne odsetki zostały jeszcze dodatkowo ukarane podatkiem CIT. Odsetki publicznoprawne są samodzielną podstawą opodatkowania bez względu na to, czego dotyczą.

Podobnie zresztą traktowane są mandaty, grzywny, kary administracyjne – np. kary nałożone przez organ podatkowy czy ZUS, dodatkowe sankcje VAT (30% lub 20% podatek sankcyjny przy korekcie), itp. – one również zawsze będą uznane za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Nawet jeżeli spółka utworzyła rezerwę na taką karę przed wejściem w CIT estoński (w księgach), nie ma to znaczenia – w momencie zapłaty kary w trakcie estońskiego CIT, kwota wpadnie do opodatkowania.

Perspektywa praktyczna

1. Jeśli już powstaną odsetki publicznoprawne zapłać je jak najszybciej. Każdy dzień zwłoki to rosnąca kwota odsetek, która i tak będzie opodatkowana estońskim CIT. Czyli de facto opóźnienie kosztuje więcej niż nominalna stawka odsetek, lepiej więc uregulować zaległość od razu, by odsetki były jak najniższe;

2. Unikaj sankcji przez rzetelność, bo najlepszą strategią jest nie dopuszczać do powstawania odsetek budżetowych. W estońskim CIT nie płacisz zaliczek na CIT, ale wciąż masz obowiązki co do VAT, PIT-4, ZUS – pamiętaj o nich. System KSeF (faktury ustrukturyzowane) od roku 2026 ma ułatwić kontrolę terminów, a lepiej nie sprawdzać, jak skutecznie;

3. Niewielkie kwoty też opodatkowane, a nawet drobne odsetki, powiedzmy 50 zł, formalnie generują obowiązek podatkowy (5 zł CIT przy stawce 10%). Oprócz samej zapłaty, w deklaracji CIT-E8 trzeba będzie  wykazać sumę zapłaconych odsetek budżetowych jako część dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. A jeżeli spółka, by o tym zapomniała, to przy ewentualnej kontroli może to zostać ujawnione;

4. Odsetki prywatnoprawne a publicznoprawne – odsetki od zwykłych zobowiązań cywilnoprawnych (np. odsetki za zwłokę zapłacone kontrahentowi, odsetki od zaległej faktury) nie są opodatkowane, bo to wydatek biznesowy. Jedynie odsetki od zaległości publicznoprawnych (podatki, ZUS) stanowią podstawę dla podatku CIT. Stąd też spółka powinna rozróżniać – zapłata kontrahentowi odsetek za opóźnioną płatność faktury nie wywoła skutków w estońskim CIT (chociaż oczywiście nie jest pożądana), ale zapłata odsetek np. za zaległy PIT-4 już tak.

Głos Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT

www.spec.info.pl

Estoński CIT naciska na terminowość wobec organu podatkowego. Każde potknięcie – odsetki podatkowe, mandaty skarbowe – skutkuje dodatkowym obciążeniem w postaci CIT od tych kwot. W praktyce to podatek od podatku, wzmacniający dolegliwość finansową. Rada dla podatników – pilnujcie terminów podatkowych i składkowych jak oka w głowie. Jeśli zdarzy się zaległość, jak najszybciej ją uregulujcie. Warto wdrożyć system kontroli należności publicznych (kalendarze płatności, powiadomienia), aby uniknąć ludzkiego błędu. Pamiętajmy – organ podatkowy najpierw naliczy odsetki od zaległości, a potem jeszcze pobierze od nich 10/20% ryczałtu CIT. Taka sankcja ma motywować do pełnej zgodności. Odsetki publicznoprawne traktowane jako sankcja będą zawsze wydatkiem niezwiązanym z działalnością gospodarczą, krótko mówiąc, płacąc karę za opóźnienie, pogódź się z tym, że zapłacisz od niej dodatkowy podatek CIT. Najlepiej jednak do takich sytuacji nie dopuszczać, a estoński CIT odwdzięczy się prostym rozliczeniem i brakiem nieprzyjemnych niespodzianek.

Jeżeli potrzebujesz konsultacji podatkowej w zakresie estońskiego CIT spójrz tutaj:

Doradztwo podatkowe oraz szkolenia w zakresie estońskiego CIT