Obliczanie przychodu w estońskim CIT – znaczenie prawa bilansowego a wyłączenie art. 12 ustawy o CIT

Like Don't move Unlike
 
4

Jeżeli chcesz porozmawiać o estońskim CIT, zapraszamy do naszej zamkniętej grupy na Facebooku:  

Stowarzyszenie Podatników Estońskiego CIT.

Spółka wybierając ryczałt stosuje regulacje dedykowane temu modelowi opodatkowania, które zostały określone w rozdziale 6b ustawy o CIT. Oznacza to za Przewodnikiem do Ryczałtu od dochodów spółek dnia 23 grudnia 2021 r. (str. 45-46) pominięcie, co do zasady, normujących analogiczne kwestie przepisów ustawy o CIT, odnoszących się w szczególności do: ustalenia dochodu (art. 7 ustawy o CIT), przychodów podatkowych (art. 12 ustawy o CIT), kosztów uzyskania przychodów (art. 15 ustawy o CIT), zwolnień od podatku (art. 17 ustawy o CIT), podstawy opodatkowania i wysokości podatku (art. 18 oraz 19 ustawy o CIT), czy możliwych do zastosowania odliczeń (art. 18-18f ustawy o CIT).

Jak zatem obliczyć przychód dla estońskiego CIT, na przykład na potrzeby art. 28 ust. 1 ustawy o CIT:

Opodatkowaniu ryczałtem może podlegać podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki (…) mniej niż 50% przychodów z działalności osiągniętych w poprzednim roku podatkowym, liczonych z uwzględnieniem kwoty należnego podatku od towarów i usług, pochodzi z (…).

Otóż podatnicy, którzy zdecydowali się na opodatkowanie w formie ryczałtu od dochodów spółek funkcjonują w odrębnym modelu prawnym, istotnie różniącym się od klasycznego modelu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, a znaczenie mają w tym zakresie przepisy rozdziału 6b ustawy o CIT, w szczególności art. 28h oraz art. 28m.

Zgodnie z art. 28h ust. 1 ustawy o CIT, podatnicy stosujący estoński CIT nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z art. 19, art. 24b, art. 24ca ani art. 24d ustawy o CIT. W praktyce oznacza to, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące ustalania dochodu, przychodów podatkowych, kosztów ich uzyskania, zwolnień podatkowych, możliwości odliczeń czy ustalania podstawy opodatkowania według klasycznych zasad. W ryczałcie od dochodów spółek to nie przepisy podatkowe, lecz kategorie prawa bilansowego odgrywają rolę nadrzędną. Wątpliwości interpretacyjne dotyczące sposobu kalkulacji przychodu w reżimie ryczałtu, w szczególności w kontekście art. 28m ust. 1 ustawy o CIT (kategorie dochodów podlegających opodatkowaniu estońskim CIT), należy rozpatrywać wyłącznie przez pryzmat przepisów rozdziału 6b. Ustawodawca jednoznacznie wyłączył bowiem możliwość stosowania przepisów o przychodach podatkowych, kosztach uzyskania przychodów czy innych klasycznych instytucjach konstrukcji podatku dochodowego.

Zgodnie ze stanowiskiem organów interpretacyjnych, wybór opodatkowania ryczałtem oznacza konieczność stosowania wyłącznie przepisów właściwych dla tego modelu, zawartych w rozdziale 6b ustawy o CIT. Organy te konsekwentnie podkreślają, że w przypadku ryczałtu pomija się przepisy odnoszące się do ustalania dochodu, przychodów podatkowych, kosztów uzyskania przychodów, zwolnień, podstawy opodatkowania, wysokości podatku i odliczeń. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacjach indywidualnych znak 0114-KDIP2-2.4010.175.2024.1.AP oraz znak 0111-KDIB2-1.4010.425.2024.1.ED.

Ustalanie (obliczanie) podstawy opodatkowania w estońskim CIT odbywa się zgodnie z zasadami rachunkowości. Na podstawie art. 28d ust. 1 ustawy o CIT, podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych w sposób umożliwiający prawidłowe określenie wysokości zysku (lub straty) netto, podstawy opodatkowania i należnego podatku. W praktyce oznacza to, że przychód – w tym przychód z tytułu ukrytych zysków – wyznaczają operacje gospodarcze ujmowane w księgach rachunkowych, a nie przychody rozumiane według art. 12 ustawy o CIT.

W interpretacji znak 0111-KDIB1-2.4010.84.2025.2.ANK wyraźnie wskazano, że opodatkowanie ryczałtem wiąże podstawę opodatkowania z kategoriami wynikającymi z prawa bilansowego. Przy ocenie kwalifikacji danych operacji gospodarczych istotne znaczenie mają zasady rachunkowości przyjęte przez spółkę, w tym m.in. zasada wiarygodności, memoriału, współmierności przychodów i kosztów, istotności, ostrożności czy nadrzędna zasada przewagi treści nad formą.

W świetle tych zasad przychód w rozumieniu art. 28m ust. 1 ustawy o CIT powstaje w momencie, gdy świadczenie, wydatek lub wypłata zostają ujęte w księgach rachunkowych i wpływają na wynik finansowy netto. Potwierdza to m.in. interpretacja znak 0111-KDIB1-3.4010.716.2023.1.MBD, w której wskazano, że każdy wydatek lub koszt obciążający wynik finansowy netto – ustalany zgodnie z ustawą o rachunkowości – podlega ocenie pod kątem jego ewentualnej kwalifikacji jako ukrytego zysku lub wydatku niezwiązanego z działalnością gospodarczą.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że art. 28h ustawy o CIT nie wyłącza całkowicie stosowania wszystkich pozostałych przepisów tej ustawy. W dalszym ciągu znajdują zastosowanie regulacje dotyczące odrębnych obowiązków podatkowych, takich jak: ceny transferowe (rozdział 1a), dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych, dochody z zagranicznych jednostek kontrolowanych, niezrealizowane zyski czy obowiązki płatnika w zakresie podatku u źródła. Taka wykładnia została przyjęta m.in. w interpretacji indywidualnej o znak 0111-KDIB1-1.4010.246.2023.2.BS.

Głos Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT

www.spec.info.pl

Spółka opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek, ustalając swój przychód obowiązana jest posługiwać się wyłącznie regulacjami rozdziału 6b ustawy o CIT. Pominięciu zaś podlegają przepisy dotyczące ustalania przychodów i dochodu w klasycznym modelu CIT. Kalkulacja przychodu opiera się wyłącznie na operacjach księgowych, odzwierciedlających ekonomiczną treść zdarzeń gospodarczych, zgodnie z przyjętą w spółce polityką rachunkowości. W efekcie przepisy art. 12 ustawy o CIT oraz inne regulacje dotyczące klasycznego ustalania przychodu nie mają w tym zakresie zastosowania, z wyjątkiem odrębnych obowiązków podatkowych, które nie są związane z konstrukcją podstawy opodatkowania ryczałtem.

Jeżeli potrzebujesz konsultacji podatkowej w zakresie estońskiego CIT spójrz tutaj:

Zachęcamy również do obserwowania naszego Facebooka, gdzie prezentujemy na bieżąco aktualne i najciekawsze aspekty prawa podatkowego i nie tylko – LINK

Oraz do dołączenia do grupy dyskusyjnej na temat CITu Estońskiego, gdzie odpowiedzi udzielają specjaliści z Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT – LINK


W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących oferty POROZMAWIAJMY O PODATKACH prosimy o kontakt z kancelaria poprzez:

  • tel.: +48 534 312 775,
  • e-mail: kancelaria@porozmawiajmyopodatkach.pl,
  • skorzystanie z formularza kontaktowego.

Administracja naszej kancelarii w sposób zindywidualizowany określi zakres merytoryczny przedstawionej sprawy oraz złoży propozycję współpracy w przedmiotowym zakresie.

Autor

Patryk Smęda

Doradca podatkowy (numer wpisu 12110), prawnik, właściciel firmy szkoleniowej TAURUS TAX, partner agencji celnej OCLIJ SIĘ, wykładowca akademicki w Wyższej Szkole Bezpieczeństwa w Poznaniu przedmiotów w zakresie prawa celnego i podatkowego, członek założyciel Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT. Absolwent studiów doktoranckich w Katedrze Prawa Finansowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, jak również studiów podyplomowych z prawa podatkowego, egzekucji administracyjnej i zarządzania zasobami ludzkimi, a także seminarium „Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej”. Przed wpisem na listę doradców podatkowych wieloletni pracownik Izby Skarbowej, a następnie Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kierujący komórkami organizacyjnymi odpowiedzialnymi za wymiar i nadzór nad wymiarem podatku od towarów i usług. W latach 2012-2018 trener wewnętrzny w Centrum Edukacji Zawodowej Resortu Finansów, a następnie w Krajowej Szkole Skarbowości. Złożył z wynikiem pozytywnym państwowe egzaminy na inspektora kontroli skarbowej i urzędnika mianowanego w służbie cywilnej. Od ponad dziesięciu lat zawodowy trener w zakresie prawa podatkowego współpracujący z wiodącymi firmami szkoleniowymi w Polsce, jak również z komórkami szkoleniowymi Krajowej Izby Doradców Podatkowych i Krajowej Izby Radców Prawnych. Autor licznych, także książkowych publikacji podatkowych, w tym artykułów zamieszczanych w branżowym kwartalniku “Doradca podatkowy”. W trakcie uzyskiwania wpisu na listę agentów celnych.