Przejście na ryczałt od dochodów spółek, potocznie zwany estońskim CIT, jest dla wielu podmiotów atrakcyjną formą opodatkowania. Niesie ono jednak za sobą specyficzne obowiązki w zakresie sprawozdawczości finansowej, które często budzą wątpliwości interpretacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 5 marca 2025 r., sygn. I SA/Sz 614/24, wyjaśnił w swojej ocenie niektóre z nich, dotyczące definicji rocznego sprawozdania finansowego w kontekście zmiany formy opodatkowania.
Stan faktyczny i przedmiot sporu pomiędzy spółką a organem interpretacyjnym
Sprawa dotyczyła spółki komandytowej, polskiego rezydenta podatkowego, prowadzącej księgi rachunkowe i sporządzającej sprawozdania finansowe zgodnie z ustawą o rachunkowości. Rok obrotowy spółki był tożsamy z rokiem kalendarzowym (od 1 stycznia do 31 grudnia). Spółka planowała przejście na opodatkowanie ryczałtem od 1 lipca 2024 r. W związku z tym, zgodnie z art. 28j ust. 5 ustawy o CIT, była zobowiązana do zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenia sprawozdania finansowego na 30 czerwca 2024 r., tj. na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem. Spółka wskazała, że to sprawozdanie (za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r.) będzie podstawą do złożenia zeznania rocznego CIT-8, ale jednocześnie stanowić będzie jedynie część rocznego sprawozdania finansowego sporządzanego za cały rok obrotowy, czyli od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. Podkreślono, że wybór estońskiego CIT nie wiąże się ze zmianą roku obrachunkowego, ani też umowy spółki. Roczne sprawozdanie finansowe spółki podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta.
Spółka skierowała do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, zadając cztery pytania, z czego ważne dla rozstrzygnięcia było pytanie numer 4:
Czy sprawozdanie finansowe sporządzone za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., obejmujące dane z okresu od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r., będzie rocznym sprawozdaniem finansowym?
Stanowisko spółki w zakresie pytania numer 4 było jednoznaczne – roczne sprawozdanie finansowe zostanie sporządzone za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., ponieważ będzie sporządzone na dzień kończący rok obrotowy, który jest tożsamy z rokiem kalendarzowym.
Jednakże Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe w części dotyczącej rocznego sprawozdania. Stwierdził, że rocznym sprawozdaniem finansowym będzie sprawozdanie sporządzone za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., które będzie obejmować także dane ujęte w sprawozdaniu za okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. Oznaczało to, że w ocenie organu, w sytuacji spółki mającej rok obrotowy zgodny z kalendarzowym i przechodzącej na ryczałt od 1 lipca 2024 r., roczne sprawozdanie finansowe powinno być sporządzone za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r.
Rozstrzygnięcie WSA w Szczecinie i jego uzasadnienie
Spółka zaskarżyła interpretację Dyrektora KIS w części dotyczącej rocznego sprawozdania finansowego. WSA w Szczecinie, po analizie zarzutów, uchylił zaskarżoną interpretację w całości, uznając stanowisko organu za nieprawidłowe.
Sąd przychylił się do racji skarżącej, podkreślając fundamentalne rozróżnienie pomiędzy pojęciami zawartymi w ustawie o rachunkowości a regulacjami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Argumenty WSA w Szczecinie:
1. Definicja roku obrotowego
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy o rachunkowości, rok obrotowy to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, na podstawie której utworzono jednostkę. Sąd podkreślił, że decyzję w kwestii określenia roku obrotowego podejmują wspólnicy lub właściciele jednostki, a informacja o przyjętym roku obrotowym podlega zatwierdzeniu przez sąd rejestrowy i ujawnieniu w odpowiednim rejestrze. W analizowanej sprawie rok obrotowy spółki nie uległ zmianie i nadal odpowiadał rokowi kalendarzowemu, tj. od 1 stycznia do 31 grudnia.
2. Szczególny dzień bilansowy a rok obrotowy
Ustawa o rachunkowości przewiduje sytuacje, w których sprawozdanie finansowe jest sporządzane na tzw. „szczególny dzień bilansowy”, który nie jest dniem kończącym rok obrotowy jednostki. Takim dniem jest między innymi dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych w związku z przejściem na opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek, o którym mowa w art. 28j ust. 5 ustawy o CIT. Obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem nie oznacza zakończenia roku obrotowego. Sąd wyraźnie wskazał, że sprawozdanie finansowe sporządzone za okres sprawozdawczy kończący się w szczególnym dniu bilansowym nie jest rocznym sprawozdaniem finansowym, a rok obrotowy rozpoczęty przed tym dniem nadal trwa.
3. Rozróżnienie „sprawozdania finansowego” i „rocznego sprawozdania finansowego”
Ustawa o rachunkowości posługuje się dwoma odrębnymi terminami. Pojęcie „sprawozdanie finansowe” jest szersze i dotyczy wszystkich sprawozdań sporządzanych na wszystkie dni, na które zamyka się księgi rachunkowe lub na inne dni bilansowe. Natomiast „roczne sprawozdanie finansowe” jest pojęciem węższym i odnosi się wyłącznie do sprawozdań sporządzanych na dzień kończący rok obrotowy. Jedynie roczne sprawozdania finansowe podlegają obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, zatwierdzaniu oraz złożeniu do rejestru (zgodnie z art. 64, 53 i 69 ustawy o rachunkowości). Sprawozdanie sporządzone na dzień 30 czerwca 2024 r. nie podlega badaniu przez biegłego rewidenta.
4. Celowość rocznego sprawozdania
Spółka wskazała, że jej roczne sprawozdanie finansowe, podlegające badaniu przez biegłego rewidenta, zostanie sporządzone za cały rok obrotowy, tj. od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. Sąd potwierdził, że w tym sprawozdaniu zostaną ujęte dane za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r.
W konsekwencji, Sąd uznał, że rocznym sprawozdaniem finansowym w niniejszej sprawie jest sprawozdanie sporządzone na dzień kończący rok obrotowy, który zgodnie z umową spółki odpowiada rokowi kalendarzowemu (31 grudnia 2024 r.), i to sprawozdanie ujmie także dane za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r.
Głos Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT
Wyrok WSA w Szczecinie ma istotne znaczenie dla podmiotów rozważających przejście na CIT estoński w trakcie roku obrotowego. Potwierdza on, że obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenia sprawozdania finansowego w związku z wyborem opodatkowania ryczałtem (art. 28j ust. 5 ustawy o CIT) nie skutkuje automatycznie skróceniem roku obrotowego w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Rok obrotowy, co do zasady, pozostaje niezmieniony, a sprawozdanie sporządzone na tzw. „szczególny dzień bilansowy” jest sprawozdaniem okresowym, nie zaś rocznym sprawozdaniem finansowym. Roczne sprawozdanie finansowe, podlegające wszelkim wymogom formalnym (w tym badaniu przez biegłego rewidenta), powinno być sporządzone za cały, niezmieniony rok obrotowy jednostki.
Jeżeli potrzebujesz konsultacji podatkowej w zakresie estońskiego CIT spójrz tutaj:
Zachęcamy również do obserwowania naszego Facebooka, gdzie prezentujemy na bieżąco aktualne i najciekawsze aspekty prawa podatkowego i nie tylko – LINK
Oraz do dołączenia do grupy dyskusyjnej na temat CITu Estońskiego, gdzie odpowiedzi udzielają specjaliści z Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT – LINK
W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących oferty POROZMAWIAJMY O PODATKACH prosimy o kontakt z kancelaria poprzez:
- tel.: +48 534 312 775,
- e-mail: kancelaria@porozmawiajmyopodatkach.pl,
- skorzystanie z formularza kontaktowego.
Administracja naszej kancelarii w sposób zindywidualizowany określi zakres merytoryczny przedstawionej sprawy oraz złoży propozycję współpracy w przedmiotowym zakresie.
